Burn-out een modeverschijnsel?

Volgens mij niet, burn-out is helaas “een blijvertje”.

Iemand zei ooit tegen mij: “burn-out is niet iets om je voor te schamen; ook de goedbetaalde voetballers in de Premier League hebben periodes waarin ze geen deuk in het spreekwoordelijke pakje boter schoppen”. En hij heeft gelijk. Uit mijn praktijk ken ik voorbeelden van burn-outs in alle geledingen van de organisatie. Vaak komt het ’t meest voor bij mensen die gedreven en gepassioneerd zijn en veel van zichzelf eisen. Toegegeven, de een is gevoeliger voor stress en overspannenheid dan de ander, maar als de condities maar juist (of beter: slecht genoeg) zijn dan kan het volgens mij bijna iedereen overkomen.

Maar is burn-out een modeverschijnsel, zoals je vaak wel hoort? Ondergaat burn-out het lot van RSI, de “modeziekte” van de jaren negentig die nu geheel van het toneel verdwenen lijkt? Ik denk het niet. Ons leven wordt steeds drukker. We vergen steeds meer van onszelf en van anderen, waarmee we de condities waaronder burn-out optreedt zelf in leven houden. Oppassen blijft dus het devies.

1 op de 7 werknemers heeft burn-outklachten

Een onderzoek door CBS en TNO uit november 2015 geeft aan dat ruim 14% van de werknemers in Nederland in 2014 burn-outklachten had. Dat is 1 op de 7. Het zal niet verbazen dat de meeste burn-outklachten uit het onderwijs komen, waar 1 op de 5 werknemers ermee te maken heeft. In de landbouw is dat met 1 op de 10 het laagst. De leeftijdsverschillen zijn gering. Bij werknemers van 25 tot 65 jaar komen burn-outklachten in alle leeftijden ongeveer even vaak voor. Daarentegen liggen de percentages voor 15- tot 25-jarige werknemers en de 65- tot 75-jarigen flink onder het gemiddelde. In veel gevallen werken zij in kleine deeltijdbanen, bijvoorbeeld naast een opleiding of een pensioen (Bron: CBS). Dit zou bevestigen dat burn-out in de meeste gevallen werkgerelateerd is.

Meer burn-outklachten in NL dan rest van Europa, maar we zijn wel gelukkiger in ons werk

Tussen 2007 en 2015 is het percentage werknemers dat aangeeft burn-outklachten te hebben, met een kleine 20% gestegen. Het stijgingspercentage lag bij vrouwen overigens hoger dan bij mannen. Het komt overigens wel vaker voor in Nederland dan in de rest van Europa. Dat dan weer wel. In Nederland ondervond 60% van de werknemers regelmatig of zeer vaak werkgerelateerde stress. Dit percentage ligt boven het EU27-gemiddelde (53%). Alleen werknemers in Cyprus, Griekenland, Slovenië, Malta en Slowakije ondervonden meer werkgerelateerde stress dan Nederlandse werknemers. Litouwen en Denemarken behoren tot de landen met de minste werkgerelateerde stress (38%). (Bron: www.volksgezondheidenzorg.info).

Dat Nederland hoog scoort op de burn-out ladder is best opvallend. In een recent TNO rapport (Arbobalans 2016) stellen de onderzoekers namelijk dat Nederlandse werknemers zich beduidend gelukkiger voelen dan andere Europeanen. Ze zijn blij met hun werk. Nederlandse werknemers zeggen vaker dan werknemers in de rest van Europa dat het werk een positieve invloed heeft op hun gezondheid. Verder zijn ze minder vaak emotioneel uitgeput, wat een belangrijk aspect is bij een mogelijke burn-out. Dit vind ik lastig te rijmen met het hoge percentage burn-outklachten in Nederland. Misschien dat daar nog maar eens onderzoek naar moet worden gedaan.

Is RSI eigenlijk wel van het toneel verdwenen?

Zeker niet, RSI bestaat nog steeds. Alle deskundigen zijn het er over eens: RSI is zeker niet verdwenen. De media mogen het onderwerp oud en saai vinden, RSI staat nog steeds in de top-3 van beroepsziekten. Maar net als de mensen met klachten willen ook de artsen graag af van de beladen term en daarom hebben ze een nieuwe naam verzonnen. Een vrolijke, positieve naam, zonder directe associatie met fysieke schade en geestdodende arbeid. RSI heet tegenwoordig KANS: Klachten van Arm, Nek of Schouder. Heel neutraal, en opbeurend tegelijk. RSI is dood, lang leven KANS!

Misschien dat we ooit een nieuwe, meer positieve naam voor burn-out verzinnen (suggesties welkom), maar de klachten zullen blijven, zeker als we niets aan de oorzaken doen en niet meer open staan voor het herkennen van een burn-out. Zoals ik aan het begin van dit blog al schreef: “burn-out is niet iets om je voor te schamen”.

Meer lezen over burn-out?

Als deskundige op het gebied van ziekteverzuim ben ik natuurlijk extra geïnteresseerd in de aanleiding tot en de gevolgen van een burn-out. Hieronder heb ik een 3-tal interessante artikelen voor je verzameld over het onderwerp. Ik heb er in ieder geval de conclusie uit getrokken dat we zo snel nog niet van de burn-out af zijn.

Burn-out groeiend probleem onder jongeren.
Veel jonge werknemers zitten ‘vast’ in een baan die niet voldoet aan hun verwachtingen. Steeds meer jongeren hebben daarom last van stress. Met grote gevolgen: ziekteverzuim, fysieke klachten en een groeiend aantal burn-outs onder 20 tot 30-jarigen. Nieuwsuur zond een reportage uit over stress bij starters op de arbeidsmarkt. Klik hier voor artikel en filmpje.

De 5 meest voorkomende mythes over een burn-out.
Onbegrip en onwetendheid over een burn-out, ook in de omgeving van de getroffenen. In dit artikel wordt afgerekend met een aantal mythes rond burn-out.

7 praktische adviezen bij een burn-out.
Burn-out herstel draait om bezig blijven en niet onderuitgezakt op de bank hangen en maar piekeren. Het is juist goed om bezig te zijn en je dagelijkse patronen en gedachtegangen te doorbreken. Hier vind je een 7-tal adviezen die bijdragen aan het herstel.

Door Thécla, Aqwanta HRM Services

Posted in Duurzame inzetbaarheid, Verzuim and tagged , , , , , , .

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *